Leksykon członków Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Donimirski Jan Piotr

(1888-1939)
ziemianin, działacz społeczno-polityczny i gospodarczy, właściciel majątku ziemskiego w Łysomicach (pow. toruński), członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1915–1939.
Urodził się 11 lipca 1888 r. w Łysomicach, w rodzinie ziemiańskiej Edwarda i Heleny z Wolańskich. Studiował ekonomię polityczną i rolnictwo we Wrocławiu i Monachium. W 1914 r. powołany do armii niemieckiej jako ppor. kawalerii, pod koniec tego roku ciężko ranny, do końca wojny pozostawał niezdolny do służby wojskowej. Pod koniec 1918 r. został komendantem okręgowym tajnej Organizacji Wojskowej Pomorza, później przedostał się do powstańczej Armii Wielkopolskiej. Gospodarował we własnym majątku ziemskim w Łysomicach (pow. toruńskim), uchodzącym za jeden z lepiej zarządzanych na Pomorzu. Wpływowy działacz wielu organizacji rolniczych, w tym przede wszystkim prezes Pomorskiego Towarzystwa Rolniczego (1924–1933) oraz prezydent Pomorskiej Izby Rolniczej (1934–1939). Członek rad nadzorczych kilku banków i instytucji kredytowych. Politycznie związany z pomorskimi konserwatystami, skupionymi w Chrześcijańsko-Narodowym Stronnictwie Rolniczym, a po przewrocie majowym skutecznie orędował na rzecz współpracy tego środowiska z sanacją; członek Rady Wojewódzkiej Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. W 1928 r. mianowany szambelanem papieskim przez papieża Piusa XI. Jesienią 1939 r. aresztowany przez Niemców i osadzony w celi śmierci. Rozstrzelany prawdopodobnie 3 listopada 1939 r. w lasku na Barbarce pod Toruniem.

  1. Wołos M., Jan Piotr Donimirski, [w:] Toruński słownik biograficzny, t. 2, red. K. Mikulski, Toruń 2000, s. 73–75.
  2. Łaszkiewicz T., Ziemiaństwo na Pomorzu w okresie dwudziestolecia międzywojennego – w perspektywie codzienności, Inowrocław–Toruń 2013, passim.
Tomasz Łaszkiewicz