(1878-1962)

astronom, członek zwykły Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1946–1962.

Urodził się w Warszawie w rodzinie inteligenckiej, Klemensa Eugeniusza fizyka i fizjografa oraz Anieli Krause. W 1897 r. ukończył V Gimnazjum Klasyczne w Warszawie i jeszcze w tym roku rozpoczął studia na Wydziale Fizyko-Matematycznym Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, który ukończył ze srebrnym medalem w 1901 r. i uzyskaniem stopnia kandydata nauk fizyko-matematycznych. Po studiach w roku 1901/1902 podjął pracę w Obserwatorium Astronomicznym UW i Obserwatorium Astronomicznym im. Jana Walerego Jędrzejewicza w Warszawie. W l. 1902–1903 i 1907–1908 przebywał w Getyndze na studiach uzupełniających z zakresu astronomii i astrofizyki na tamtejszym uniwersytecie, prowadząc prace badawcze z mechaniki nieba. W l. 1903–1908 zatrudniony jako asystent, a 1909–1916 jako adiunkt w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1906 r. na Wydziale Filozoficznym UJ uzyskał doktorat z zakresu astronomii, a w 1916 r. habilitował się i został docentem astronomii na tej uczelni. We wrześniu 1919 r. przyjął propozycję objęcia stanowiska zastępcy profesora astronomii na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie (USB). W 1920 r. służył jako ochotnik w Wojsku Polskim. W 1920 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym, a w 1921 r. profesorem zwyczajnym astronomii. W roku akademickim 1921/1922 był dziekanem Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego USB. W roku akademickim 1924/1925 pełnił funkcję rektora, a w l. 1925/1926–1927/1928 i 1929/1930 prorektora USB. Był kuratorem Państwowego Liceum im. Śniadeckich w Wilnie (1938–1939). Do grudnia 1939 r. sprawował funkcję kierownika Katedry Astronomii i Obserwatorium Astronomicznego USB, pozostał na tych stanowiskach również w litewskim Uniwersytecie Wileńskim (do k. września 1940). Okupację spędził w Wilnie, pracując jako nauczyciel matematyki w polskim IX Gimnazjum w Wilnie (1940–1941), a później fizycznie, jako szewc i robotnik budowlany. Czynnie uczestniczył w tajnym nauczaniu uniwersyteckim, współkierował ośrodkiem tajnego nauczania na poziomie szkoły średniej. Po wojnie ekspatriowany z Wilna przybył wraz z innymi pracownikami USB do Torunia, gdzie podjął się organizacji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, którego został prorektorem (1945–1947). Był współorganizatorem Obserwatorium Astronomicznego UMK w Piwnicach pod Toruniem. Od 1946 r. był profesorem zwyczajnym UMK i dyrektorem obserwatorium w Piwnicach. Do 1960 r. pracował na UMK. W 1955 r. został profesorem w Zakładzie Astronomii PAN. W l. 1949–1956 był prezesem TNT w Toruniu. Był członkiem wielu towarzystw, w tym Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie, Polskiej Akademii Umiejętności, Polskiej Akademii Nauk, Polskiego Towarzystwa Astronomicznego oraz towarzystw zagranicznych. W 1961 r. otrzymał tytuł doktora honoris causa UMK. Od 1970 r. jego imię nosi krater na Księżycu i jedna z ulic w Toruniu. Od 1994 r. działa w Toruniu Planetarium im. prof. W. Dziewulskiego. Zmarł w Toruniu. Pochowany na cmentarzu św. Jerzego w Toruniu.

1. Iwaniszewska C., Władysław Dziewulski (1878–1962), astronom, współorganizator i profesor UMK, [w:] Toruński słownik biograficzny, t. 1, red. K. Mikulski, Toruń 1998, s. 90–92.
2. Władysław Dziewulski 1878–1962, red. C. M. Iwaniszewska, Warszawa 1978.
3. Woszczyk A., Władysław Dziewulski (1978–1962), astronom, profesor UMK, [w:] Toruńscy twórcy nauki i kultury: (1945–1985), red. M. Biskup, A. Giziński, Warszawa–Poznań 1989, s. 33–39.