Leksykon członków Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Galon Rajmund

(1906-1986)
geograf, członek zwykły Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1935–1986.
Urodził się w miejscowości Rynek w pow. lubawskim w rodzinie inteligenckiej, Lucjana nauczyciela i kompozytora oraz Anny Krebs. W 1925 r. ukończył Gimnazjum Klasyczne im. Mikołaja Kopernika w Toruniu i zapisał się na studia geograficzne na Uniwersytecie Poznańskim. W 1929 r. otrzymał stopień doktora filozofii w zakresie geografii. W l. 1929–1930 jako stypendysta Funduszu Kultury Narodowej odbył zagraniczne studia uzupełniające w Berlinie, Kopenhadze, Sztokholmie oraz Norwegii. Po powrocie do Poznania w l. 1930–1939 początkowo był starszym asystentem, potem adiunktem prowizorycznym przy Katedrze Geografii Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego UP, gdzie prowadził wykłady z geografii fizycznej i kartografii. W 1935 r. uzyskał veniam legendi w zakresie geografii ze szczególnym uwzględnieniem geografii fizycznej. W 1. 1929–1930 z polecenia Państwowego Instytutu Geologicznego prowadził badania geologiczne na Polesiu, w roku 1930 odbył także podróże naukowe do Niemiec, Francji, Szwajcarii, Bułgarii i Turcji. Jako podchorąży rezerwy brał udział w kampanii wrześniowej. Trafił do niewoli i do 1945 r. przebywał w obozach jenieckich w Prenzlau, Gross Rossen, Neu Brandenburg, w których prowadził kursy i wykłady dla współtowarzyszy. Po zakończeniu wojny w 1945 r. wyjechał do Belgii i do połowy 1946 r. pracował jako stypendysta i sekretarz Rady Naukowej Centre des Hautes Etudes Polonaises en Belgique oraz prowadził zajęcia dla polskich studentów na uniwersytetach w Brukseli i Leuven. Po powrocie do Polski otrzymał propozycję pracy na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu i jako zastępca profesora nadzwyczajnego objął Katedrę Geografii Fizycznej na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym. W 1948 r. otrzymał nominację na profesora nadzwyczajnego, a w 1955 r. profesora zwyczajnego. Z UMK był związany do 1976 r. W l. 1948–1949 pełnił również funkcję dyrektora Regionalnej Dyrekcji Planowania Przestrzennego w Bydgoszczy. W 1953 r. objął kierownictwo pracowni Polskiej Akademii Nauk Zakładu Geomorfologii i Hydrologii Niżu w Toruniu (do 1968). W l. 1952–1956 był prorektorem UMK ds. Nauki, od 1952 r. kierował zespołem katedr Geografii, później w l. 1959–1976 Zakładem Geografii Fizycznej i Geomorfologii UMK, był dyrektorem Instytutu Geografii UMK (1969–1976). Ponadto w l. 1955–1976 był redaktorem naczelnym Wydawnictw UMK. Głównym obszarem jego zainteresowań była geomorfologia i problematyka czwartorzędu. W 1968 r. kierował pierwszą wyprawą geografów toruńskich na lodowce Islandii. Uczestniczył też w międzynarodowych kongresach geograficznych w Wiedniu (1935), Sofii (1936), Amsterdamie (1938). W 1983 r. otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i UMK. Był członkiem wielu towarzystw naukowych, w tym: Instytutu Zachodniego, Instytutu Bałtyckiego, Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu, Polskiego Towarzystwa Geograficznego, Polskiego Towarzystwa Geologicznego, Międzynarodowej Unii Badań Czwartorzędu w Wiedniu, Niemieckiej Akademii Przyrodników Leopoldiana w Halle, członkiem korespondentem i członkiem rzeczywistym PAN, Związku Nauczycielstwa Polskiego, członkiem honorowym Societa Geografica Italiana. Zmarł w Toruniu. Pochowany na Centralnym Cmentarzu Komunalnym w Toruniu.

  1. Leszczycki S., Rajmund Galon 190686, „Przegląd Geograficzny”, 1987, t. 59, z. 3, s. 437–440.
  2. Niewiarowski W., Rajmund Galon 190686, „Przegląd Geologiczny”, 1986, R. 34, nr 11, s. 671–672.
  3. Zielińska A., Galon Rajmund (19061986), profesor, wybitny geomorfolog, organizator Instytutu Geografii Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego, prorektor UMK ds. nauki, [w:] Toruński słownik biograficzny, t. 8, red. K. Mikulski, Toruń 2019, s. 58–60.
Anna Supruniuk