Hulewicz Wacław
(1891-1985)
ziemianin, działacz społeczno-polityczny i gospodarczy, kpt. piechoty, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1917–1928.
Urodził się 15 września 1891 r. w Kościankach (pow. wrzesiński), w rodzinie ziemiańskiej Leona i Heleny z Kaczkowskich. Po studiach rolniczych we Wrocławiu objął w 1913 r. dzierżawę majątku ziemskiego Gajewo (pow. wąbrzeski). Na przełomie 1918 i 1919 r. podjął nieudaną próbę przygotowania powstania zbrojnego w Toruniu. Po dekonspiracji przedostał się do powstańczej Armii Wielkopolskiej, później brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1920 r. wziął w dzierżawę domenę państwową Papowo Toruńskie, gdzie gospodarował do wybuch drugiej wojny światowej. W okresie międzywojennym był m.in. prezesem Pomorskiego Stowarzyszenia Rolniczo-Handlowego oraz wiceprezesem Pomorskiego Towarzystwa Rolniczego. Politycznie związany z konserwatystami pomorskimi, skupionymi w Chrześcijańsko-Narodowym Stronnictwie Rolniczym, po przewrocie majowym skutecznie orędował na rzecz poparcia przez to środowisko sanacji. W l. 1940–1941 był więziony przez Niemców w obozach koncentracyjnych w Oranienburgu i Mauthausen-Gusen. Resztę wojny spędził w Warszawie i okolicach, nawiązał kontakt z Delegaturą Rządu na Kraj. W początkach 1945 r. krótko więziony przez Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych (NKWD). Po wojnie pracował w administracji majątków ziemskich na Ziemiach Odzyskanych. W 1950 r. aresztowany i więziony ponad pół roku. Później pracował jako księgowy w szpitalu oraz w administracji rolnej w Szczecinie, w którym mieszkał do śmierci. Na emeryturze pracował jako nauczyciel w technikach rolniczych w Goleniowie, Płotach i Mieszkowicach. Zmarł 15 stycznia 1985 r. w Szczecinie.
- Hulewicz W., Dziewiąta przepaść. Wspomnienia ojca, [w:] Tryptyk szczeciński, oprac. M. Czarniecki, Szczecin 1985, s. 6–111.
- Przybyszewski K., Wacław Hulewicz, [w:] Toruński słownik biograficzny, t. 4, red. K. Mikulski, Toruń 2004, s. 103–106.
- Łaszkiewicz T., Ziemiaństwo na Pomorzu w okresie dwudziestolecia międzywojennego – w perspektywie codzienności, Inowrocław–Toruń 2013, s. 361–364, 402–404.
Tomasz Łaszkiewicz
