(1852-1919)

ziemianin, działacz społeczno-polityczny i gospodarczy, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1913–1915.

Urodził się 22 sierpnia 1852 r. w Małym Turzu (pow. tczewski), w rodzinie ziemiańskiej Nikodema i Anny z Łyskowskich; był bratem Anny Karwatowej – znanej pisarki pomorskiej. Studiował rolnictwo na Akademii Rolniczej w Prószkowie. W 1879 r. objął w dzierżawę od Józefa Mielżyńskiego trzy majątki ziemskie w Wielkopolsce (Sanniki, Rojsce i Wiktorowo), w których z powodzeniem gospodarował do 1892 r. W 1882 r. odziedziczył po bracie Franciszku majątek Wysoka (pow. starogardzki), później zamieszkał w Brodnicy. Angażował się w działalność narodową, obejmując funkcję starosty „Straży” powiatu brodnickiego – organizacji utworzonej przez Józefa Kościelskiego w odpowiedzi na politykę germanizacyjną Niemiec. Był siostrzeńcem i uczniem Ignacego Łyskowskiego. Uzupełnił i opracował na nowo jego słynny poradnik rolniczy Gospodarz, który wydał w 1892 r. pt. Praktyczny rządca ekonomiczny według wymagań tegoczesnych. Kilkakrotnie wznawiał także Gospodarza. Wydawał własne prace z zakresu agronomii, m.in. dwa tomy Poradnika gospodarskiego oraz Cztery nauki gospodarskie do włościan. Zmarł w Brodnicy 31 grudnia 1919 r.

1. Szews J., Bardzki Bolesław, [w:] Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, supl. 2, red. Z. Nowak, Gdańsk 2002, s. 23–24.