Jordan Henryk
(1842-1907)
lekarz, działacz społeczny, dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego (1898/1899, 1904/1905), inicjator tzw. ogrodów jordanowskich, członek Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1889–1903.
Urodził się w Przemyślu. Podczas studiów medycznych (na UJ, w Berlinie oraz Nowym Jorku) zainteresował się problematyką ginekologii i położnictwa. Prowadził własną praktykę w tym zakresie, wykładał też na UJ, gdzie kierował Kliniką Położnictwa i Ginekologii (1893–1895). W l. 1881–1907 należał do Rady Miejskiej Krakowa. Był czynnym propagatorem upowszechniania wychowania fizycznego dzieci i młodzieży, m.in. poprzez pracę w Towarzystwie Opieki Zdrowotnej. Zwieńczeniem jego działań w tym zakresie było uruchomienie w 1889 r. w Krakowie parku miejskiego, w którym zaplanowano nie tylko boiska, place zabaw i tereny sportowe, lecz także warsztaty rzemieślnicze oraz popiersia znanych Polaków. Park ten, zwany Miejskim Parkiem dra Henryka Jordana, umożliwiał dzieciom i młodzieży szkolnej bezpłatne zajęcia popołudniowe, a młodzieży rzemieślniczej weekendowe. Stał się on inspiracją dla kolejnych takich inicjatyw, m.in. we Lwowie, Cieszynie, Nowym Sączu i Warszawie. Na początku lat 90. XIX w. zainicjował kształcenie nauczycieli gimnastyki na UJ, które w 1913 r. dały początek studium wychowania fizycznego. Interesowały go także problemy upowszechniania higieny oraz pomocy potrzebującym.
- Smarzyński H., Dr Henryk Jordan, pionier nowoczesnego wychowania fizycznego w Polsce, Kraków 1958.
- Wroczyński R., Henryk Jordan – propagator gier i zabaw ruchowych, Warszawa 1975.
- Łuczyńska B., Fenomen Henryka Jordana – naukowca, lekarza społecznika, propagatora prawa dziecka do ruchu i rekreacji, Kraków 2002.
Agnieszka Wałęga
