Muszyński Jan
(1848-1912)
ksiądz, proboszcz w Nowem nad Wisłą, doktor teologii, działacz społeczny, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1901–1912.
Urodził się we wsi Rytel (pow. chojnicki) w rodzinie chłopskiej Kazimierza i Marianny Szczepańskiej. W l. 1862–1870 dzięki wsparciu Towarzystwa Pomocy Naukowej uczęszczał do Królewskiego Gimnazjum w Chojnicach. W 1870 r. rozpoczął studia teologiczne w Seminarium Duchownym w Pelplinie, które kontynuował na Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie. W 1875 r. przyjął tam sakrament święceń kapłańskich, a w 1877 r. uzyskał stopień doktora. W l. 1880–1888 pracował jako katecheta w Królewskim Gimnazjum w Starogardzie. Od 1888 r. sprawował funkcję proboszcza w parafii św. Mateusza w Nowem nad Wisłą. Był inicjatorem i moderatorem polskiego ruchu organizacyjnego w mieście i okolicy. Aktywnie propagował ideę pracy organicznej (m.in. jako członek rady nadzorczej Banku Ludowego w Pelplinie, członek Spółki „Bazar” w Grudziądzu), krzewił polskie czytelnictwo. Nadzorował remont i renowację zabytkowego kościoła pw. św. Mateusza w Nowem. Zmarł w Gdańsku w wyniku przewlekłej choroby. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Nowem nad Wisłą.
- Krzemiński T., Nowe pod berłem Hohenzollernów (1772–1918), [w:] Nowe – dzieje starego miasta, red. K. Halicki, Z. Lorkowski, Nowe–Gdynia 2016, s. 73–164.
- Mross H., Muszyński Jan (1848–1912), [w:] Słownik biograficzny kapłanów diecezji chełmińskiej wyświęconych w latach 1821–1920, Pelplin 1995, s. 212.
Tomasz Krzemiński
