Leksykon członków Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Mycielski-Trojanowski Edward

(1878-1954)
hrabia, ziemianin, podróżnik, literat, filantrop, kolekcjoner, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1905–1906.
Urodzony w Poznaniu w rodzinie Michała Mycielskiego i Heleny z Mikorskich. W wieku czterech lat przysposobiony przez Władysława Trojanowskiego, właściciela dóbr Białe Błota w pow. nieszawskim. W 1899 r. – jako osoba pełnoletnia – został adoptowany przez opiekuna, następnie przejął jego majątek Białe Błota położony w pobliżu stacji granicznej Aleksandrów (obecnie Aleksandrów Kujawski). Wykształcenie ekonomiczne zdobyte na Uniwersytecie Lipskim ułatwiło mu gospodarowanie folwarkiem oraz administrowanie interesami. Oprócz typowo rolniczej działalności wybudował w obrębie swego majątku cegielnię i tartak. Uzyskiwane dochody przeznaczał na realizację pasji podróżniczych i myśliwskich. W latach 1902–1903 odbył wyprawę dookoła świata. Relacje z podróży stały się kanwą utworów literackich jego autorstwa. Z wypraw przywoził pamiątki, które z czasem utworzyły kolekcję trofeów myśliwskich, broni i zabytków etnograficznych. Po drugiej wojnie światowej eksponaty z tej kolekcji zasiliły Muzeum Okręgowe w Toruniu, a przede wszystkim Muzeum Przyrodnicze Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Angażował się w życie społeczności lokalnej osady Aleksandrów Pograniczny i miał decydujący wpływ na rozwój rożnego rodzaju inicjatyw (budowa Domu Ludowego, założenie cmentarza, fundacje kościelne i edukacyjne). W czasie pierwszej wojny światowej pracował w lokalnym komitecie obywatelskim i współpracował z Radą Główną Opiekuńczą, uczestniczył w pomocy humanitarnej dla wychodźców polskich w Rosji. W czasie drugiej wojny światowej pozbawiony majątku przez okupantów niemieckich. W wyniku reformy rolnej w 1945 r. wyrzucony ostatecznie ze swych dóbr. Po 1945 r. związany krótko z UMK (zarządzał gospodarstwem rolnym UMK w Koniczynce, w 1948 r. pozbawiony został tej posady). Zmarł w Toruniu. Pochowany na cmentarzu św. Jerzego.

  1. Stodolny R., Edward hr. Mycielski-Trojanowski (18781954) – podróżnik, filantrop, działacz społeczny i gospodarczy, „Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie”, t. 24, 2009, s. 123–135.
  2. Stodolny R., Od Aleksandrowa do Aleksandrowa Kujawskiego, Iwonicz Zdrój 2015.
  3. Stodolny R., Trojanowski Edward (hr. Mycielski-Trojanowski) 18781954: podróżnik, działacz społeczny i gospodarczy, [w:] Oni tworzyli historię. Aleksandrowski słownik biograficzny, t. 1, red. A. Cieśla, Aleksandrów Kujawski 2016, s. 108–117.
Tomasz Krzemiński