Reicher (Rejcher) Edward
(1852-1927)
kupiec, działacz gospodarczy, kolekcjoner malarstwa polskiego XIX i XX w., członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l.1899–1911.
Urodzony w rodzinie żydowskiego kupca i fabrykanta w Sosnowcu położonym u zbiegu granic zaborów rosyjskiego, pruskiego i austriackiego. Rodzina Reicherów w połowie XIX w. zbiła fortunę na handlu zbożem oraz drewnem, eksportując te towary z Królestwa Polskiego i Rosji do Niemiec. Przed 1895 r. E. Reicher założył firmę spedycyjną w Aleksandrowie Pogranicznym (osadzie położonej w pobliżu granicy prusko-rosyjskiej, siedzibie urzędów celnych oraz stacji granicznej kolei warszawsko-bydgoskiej). Konsekwentnie prowadzona działalność gospodarcza pomnożyła kapitał rodzinny, co pozwoliło na realizację pasji i stworzenie kolekcji malarstwa i plastyki polskiej 2. połowy XIX i pocz. XX stulecia. Wśród zgromadzonych w jego willi w Aleksandrowie Pogranicznym dzieł sztuki znalazły się malowidła ponad 80 artystów, m.in. Jana Matejki, Wojciecha Kossaka, Juliana Fałata, Józefa Chełmońskiego, Jacka Malczewskiego, Jana Stanisławskiego, Teodora Axentowicza, Aleksandra Gierymskiego, Maurycego Gottliba. Kolekcje uzupełniały szkice i rysunki znanych malarzy a także rzeźby (m.in. Olgi Boznańskiej). Po 1920 r. w wyniku zmiany sytuacji gospodarczej spowodowanej likwidacją granicy przeniósł się do Warszawy, tam zmarł i został pochowany. Po śmierci jego kolekcja uległa częściowemu rozproszeniu; znaczna część znalazła się w zbiorach Muzeum Zamku Królewskiego w Warszawie.
Chwalewnik E., Zbiory polskie, archiwa, bibljoteki, gabinety, galerje, muzea i inne zbiory pamiątek przeszłości w ojczyźnie i na obczyźnie w porządku alfabetycznym według miejscowości ułożone, t. 1: A–M, Warszawa–Kraków 1926.
Katalog zbiorów Edwarda Rejchera, Wiedeń 1918.
Tomasz Krzemiński
