Ruchniewicz Alojzy Teofil
(1867-1955)
przedsiębiorca, fabrykant, działacz społeczny i samorządowy, honorowy obywatel Grudziądza, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu od 1897 r., od 1920 r. członek dożywotni.
Urodzony w Kościerzynie jako szóste z ośmiorga dzieci Jana i Antoniny z domu Kowalskiej.
Nauki na poziomie szkoły ludowej pobierał w Kościerzynie, następnie praktykował jako uczeń kupiecki w fabryce wódek Wilkenhausena w Starogardzie Gdańskim. Od lat 90. XIX w. mieszkał w Grudziądzu. W 1894 r. wspólnie z kupcem Walerianem Waszczewskim odkupił od Hermanna Hintzera działającą tam od 1849 r. fabrykę likierów i destylarnię. Od 1900 r. został jedynym właścicielem tej fabryki. Po 1920 r. akcjonariusz podgrudziądzkich „Browarów Kuntersztyn” i spółki wydawniczej „Pielgrzym” z Pelplina. Wieloletni wiceprezes Związku Towarzystw Kupieckich na Pomorzu i Regionalnej Izby Przemysłowo-Handlowej.
Od 1893 r. zaangażowany w rozwój Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Od 1894 r. członek Towarzystwa Przemysłowców, od 1897 r. Towarzystwa Naukowego w Toruniu. Pełnił funkcję sekretarza Banku Ludowego w Grudziądzu oraz skarbnika Polskiego Centralnego Komitetu Wyborczego na Prusy Zachodnie. Był współorganizatorem spółki „Bazar”, członkiem jej Rady Nadzorczej i Zarządu. Członek Nadzoru Kościelnego parafii katolickiej w Grudziądzu. W listopadzie 1918 r. wszedł w skład Rady Ludowej i został wybrany delegatem na Polski Sejm Dzielnicowy. Był członkiem Straży Ludowej i współpracował z tajną Organizacją Wojskową Pomorza. W styczniu 1920 r. mianowany komisarycznym wiceprezydentem miasta. W l. 1921–1933 w składzie rady miejskiej, a od 1933 r. członek magistratu Grudziądza. Za zasługi na polu społecznym i gospodarczym uchwałą władz samorządowych przyznano mu w 1938 r. tytuł Honorowego Obywatela Grudziądza. W okresie okupacji ukrywał się w Krakowie. Po wojnie wrócił do rodzinnego miasta, gdzie zmarł.
- Grobelny W., 50 lat Bazaru w Grudziądzu, Grudziądz 1936.
- Grudziądz w cyfrach. Wczoraj! Dzisiaj! Jutro?, red. A. Nowicki, Grudziądz 1935.
- Schoenwald D., Alojzy Teofil Ruchniewicz 1867–1955, przemysłowiec, [w:] Wpisani w dzieje miasta. Znani i mniej znani ludzie Grudziądza na przestrzeni wieków, red. W. Sieradzan, Grudziądz 2016, s. 145–158.
- Życie Pomorza. Królewskie Miasto Grudziądz, Grudziądz 1926.
Tomasz Krzemiński
