Leksykon członków Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Sczaniecki Stanisław

(1831-1884)
ziemianin, działacz społeczny i gospodarczy, powstaniec styczniowy, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1882–1884.
Urodził się 7 maja 1831 r. w Łaszczynie (pow. rawicki), w rodzinie ziemiańskiej Ignacego i Filipiny z Mielżyńskich. Po ukończeniu gimnazjum studiował prawo we Wrocławiu. Po śmierci matki w 1857 r. objął w gospodarowanie majątek ziemski Skórczew (pow. pleszewski), który w 1865 r. oddał siostrze, samemu nabywając Karmin (pow. pleszewski), jednak nie utrzymał się na nim. W 1860/1861 r. należał do współzałożycieli Centralnego Towarzystwa Rolniczego dla Wielkiego Księstwa Poznańskiego, a w l. 1868–1873 był jego sekretarzem generalnym. W tym samym czasie współtworzył i prezesował Towarzystwu ku Wspieraniu Urzędników Gospodarczych w Pleszewie, obejmując w 1869 r. prezesurę Zarządu Głównego tej organizacji. W l. 1862–1874 prezesował Kasie Oszczędności w Pleszewie. Uczestnik powstania styczniowego, aresztowany w 1863 r., sądzony rok później w głośnym procesie berlińskim, skazany na rok więzienia. Po pobycie w twierdzy kłodzkiej zajął się porządkowaniem i publikowaniem spuścizny literackiej swego dziadka – Józefa, ojca – Ignacego oraz stryja Ludwika. Redagował w Poznaniu pismo codzienne „Ognisko”, publikował artykuły i nieduże prace z zakresu rolnictwa, a gdy zamieszkał we Wrocławiu trzy tomy Herbów rycerstwa polskiego, Historię rodzinną Sczanieckich herbu Ostoya. Pod koniec życia zamieszkał u młodszego brata Michała w Nawrze pod Toruniem i pracował jako kasjer w cukrowni w Chełmży. Zmarł 28 stycznia 1884 r. Pochowany w klasztorze filipinów w Gostyniu.

  1. Stanisław Sczaniecki, „Roczniki Towarzystwa Naukowego w Toruniu”, R. 3, 1884, s. 118–121.
Tomasz Łaszkiewicz