Leksykon członków Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Szydzik Józef

(1871-1939)
ksiądz, proboszcz w Wielu, inicjator powstania Kalwarii Wielskiej, literat, działacz niepodległościowy, szambelan papieski, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1906–1939.
Urodził się w rodzinie nauczyciela ludowego we wsi Mikołajki (powiat lubawski). Nauki na szczeblu średnim pobierał w progimnazjum w Nowym Mieście Lubawskim i Królewskim Gimnazjum w Brodnicy. Od okresu młodzieńczego związany z konspiracyjną organizacją młodzieżową o profilu niepodległościowym i samokształceniowym (Filomaci Pomorscy). W latach 1891–1896 studiował teologię w Seminarium Duchownym w Pelplinie. Po święceniach był duszpasterzem w Oliwie i Chojnicach. W l. 1903–1905 proboszcz w Ostródzie, gdzie był katechetą w szkołach i katolickim kapelanem wojskowym w tamtejszym garnizonie pruskim. Od 1905 do 1924 r. sprawował funkcję proboszcza w kościele pw. św. Mikołaja w Wielu, gdzie był inicjatorem wybudowania tamtejszej Kalwarii. W l. 1924–1938 proboszcz w Chełmży, a od 1938 r. w Fordonie. W czasach pruskich i po 1920 r. udzielał się w życiu społecznym i gospodarczym kierowanych przez siebie parafii. Uczestniczył aktywnie w wydarzeniach politycznych, sprawował funkcję członka Rady Robotniczo-Chłopskiej w Wielu w 1918 r., zastał delegatem na Polski Sejm Dzielnicowy i przewodniczącym polskiej Rady Ludowej w Chojnicach. W latach międzywojennych promował katolicki ruch społeczny, przyczynił się do odnowienia konkatedry chełmżyńskiej, aktywnie zwalczał alkoholizm. Zamordowany przez Niemców we wrześniu 1939 r. w Bydgoszczy. Miejsce jego pochówku pozostaje nieznane.

  1. Biegański Z., Szydzik Józef, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 49, red. A. Romanowski, Kraków–Warszawa 2014, s. 628–630.
  2. Mross H., Szydzik Józef (18711939), [w:] Słownik biograficzny kapłanów diecezji chełmińskiej wyświęconych w latach 18211920, Pelplin 1995, s. 326–327.
Tomasz Krzemiński