(1890-1952)

ksiądz katolicki, nauczyciel, pisarz i publicysta religijny, proboszcz w Chełmży, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu.

Urodził się we wsi Osie w pow. świeckim. Był synem Franciszka i Marianny z domu Piór. Ojciec był organistą w parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Po szkole ludowej kontynuował edukację w progimnazjum biskupim (Collegium Marianum) w Pelplinie, a następnie w Królewskim Gimnazjum w Chełmnie. Był stypendystą Towarzystwa Pomocy Naukowej. Należał do konspiracyjnej organizacji samokształceniowej Filomatów Pomorskich. W l. 1910–1914 studiował teologię i filozofię w Seminarium Duchownym w Pelplinie, gdzie uzyskał święcenia kapłańskie. Zamierzał kontynuować naukę na Uniwersytecie w Bonn, ale uniemożliwił to wybuch pierwszej wojny światowej. Wcielony do armii niemieckiej pełnił służbę kapelana na froncie wschodnim. W l. 1919–1938 był nauczycielem w Collegium Marianum. W 1938 r. ustanowiony proboszczem w kościele pw. św. Mikołaja Biskupa w Chełmży, którą to funkcję sprawował do aresztowania przez Niemców w listopadzie 1939 r. Do początków 1940 r. był więźniem Obozu Koncentracyjnego w Stutthofie. W 1947 r. mianowany kanonikiem honorowym Kapituły Katedralnej w Pelplinie. Zmarł w Chełmży. Został pochowany na miejscowym cmentarzu parafialnym.

1. Mross H., Tretkowski Gracjan (1890–1952), [w:] Słownik biograficzny kapłanów diecezji chełmińskiej wyświęconych w latach 1821–1920, Pelplin 1995, s. 377–378.
2. Walkusz J., Duchowieństwo katolickie diecezji chełmińskiej 1918–1939, Pelplin 1992, s. 64, 201, 305.