Berkan Władysław
(1859-1941)
mistrz krawiecki, przedsiębiorca, działacz społeczny i polonijny, pamiętnikarz, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu od 1913 r.
Urodził się w Sampławie pod Lubawą w rodzinie rzemieślniczej (ojciec był szewcem). Po zakończeniu szkoły ludowej rozpoczął naukę zawodu krawca. Jako uczeń i czeladnik pracował w warsztatach krawieckich w Lubawie, Grodzisku i Poznaniu. Od 1880 r. mieszkał w Berlinie, gdzie w 1888 r. założył firmę krawiecką specjalizującą się w szyciu odzieży męskiej na wymiar. Był członkiem wielu organizacji zawodowych, społecznych i kulturalnych działających w stolicy Rzeszy Niemieckiej na przełomie XIX i XX w. Utrzymywał ożywione kontakty z polskimi parlamentarzystami, wszedł w skład elit polskiego ruchu narodowego w zaborze pruskim. Był zwolennikiem ścisłego przestrzegania zasad solidaryzmu narodowego, przeciwstawiał się trendom emancypacyjnym, m.in. rozwojowi ruchu ludowego. Publikował artykuły na tematy społeczne w „Dzienniku Berlińskim”. W 1917 r. przeniósł się do Poznania. Po powstaniu wielkopolskim i przejęciu miasta przez Polaków został członkiem magistratu i wszedł do władz samorządowych. Działacz samorządu zawodowego i gospodarczego, członek Izby Przemysłowo-Handlowej w Poznaniu. Po wybuchu drugiej wojny światowej w obawie przez represjami niemieckimi opuścił Wielkopolskę. Autor wspomnień opublikowanych w formie książkowej oraz rękopiśmiennych przekazanych do TNT i przechowywyanych w Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu. Zmarł w Zakopanem, gdzie został pochowany.
- Berkan W., Życiorys własny, Poznań 1924.
- Gołąbek A., Kaźmierczak J., Polacy w Berlinie. Przyczynek do historji wychodźstwa polskiego w Berlinie i po prawym brzegu Łaby, Inowrocław 1937.
- Maciejewska H., Berkan Władysław (1859–1941), [w:] Wielkopolski słownik biograficzny, Warszawa–Poznań 1981, s. 50.
Tomasz Krzemiński
