Leksykon członków Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Żelewski Feliks Otton

(1880-1947)
ksiądz katolicki, nauczyciel, działacz społeczny, literat, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1902–1912.
Urodził się w ziemiańskiej rodzinie Stanisława Bach-Żelewskiego, właściciela dóbr ziemskich Jamno w pow. kartuskim, i Kandydy pochodzącej ze szlacheckiego rodu kaszubskiego Lewińskich. Edukację na szczeblu średnim zdobywał w progimnazjum w Lubawie oraz w Królewskich Gimnazjach w Wejherowie i Chełmnie. W tym okresie związał się z młodzieżowymi organizacjami patriotycznymi i w głośnym procesie Filomatów Pomorskich w Toruniu (1901 r.) został skazany na tydzień więzienia i wydalenie ze szkoły. Z tego powodu egzamin maturalny zdał w gimnazjum we Lwowie w 1902 r. W stolicy Galicji studiował teologię na tamtejszym uniwersytecie. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1902 r. Po studiach rozpoczął pracę duszpasterską na terenie archidiecezji lwowskiej, był wikariuszem w Serecie i Czerniowcach. Jednocześnie pracował jako nauczyciel w szkole wydziałowej, Gimnazjum i Seminarium Nauczycielskim. W 1920 r. wrócił na Pomorze i pracował jako katecheta i nauczyciel (historii i przyrody) w gimnazjach w Świeciu i Chełmnie. W 1927 r. otrzymał probostwo w Koronowie, w l. 1932–1946 był proboszczem w Ryńsku. W okresie międzywojennym aktywnie uczestniczył w rozwoju ruchu religijnego, publikował również teksty wspomnieniowe na łamach „Mestwina”. Dodatku naukowo-literackiego „Słowa Pomorskiego”. W czasie okupacji niemieckiej aresztowany w 1939 r. Po zwolnieniu z więzienia kontynuował pracę duszpasterską w Ryńsku i okolicznych, pozbawionych opieki kapłańskiej parafiach. Od końca 1946 r. osiadł w Swarożynie. Zmarł w Tczewie, gdzie został pochowany na miejscowym cmentarzu katolickim.

  1. Mross H., Żelewski Feliks Otto (18801947), [w:] Słownik biograficzny kapłanów diecezji chełmińskiej wyświęconych w latach 18211920, Pelplin 1995, s. 384–385.
  2. Ks. Żelewski., Wspomnienia więzienne, „Mestwin”. Dodatek naukowo-literacki „Słowa Pomorskiego”, R. 2, 1926, nr 16, s. 132–133.
  3. X. Ż., Wspomnienia filomaty chełmińskiego z tułaczki wojennej 191418, „Mestwin”. Dodatek naukowo-literacki „Słowa Pmorskiego”, R. 3, 1927, nr 7, s. 53–55.
Tomasz Krzemiński