Leksykon członków Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Bieszk Kazimierz

(1890-1946)
ksiądz katolicki, teolog, historyk, nauczyciel-katecheta, propagator Ruchu Liturgicznego, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu w latach 1920–1939, sekretarz Wydziału Teologicznego TNT.

Urodził się w Fryburgu Bryzgowijskim w rodzinie nauczyciela gimnazjalnego Ferdynanda i Marii z Rogackich. Po ukończeniu gimnazjum jezuickiego w Feldkirch (austriacki Tyrol) rozpoczął studia teologiczne w Seminarium Duchownym w Pelplinie, jednocześnie zgłębiając teologię i historię na Uniwersytecie we Fryburgu. W 1914 r. uzyskał doktorat w dziedzinie historii, który opublikowany został na łamach „Roczników Historycznych TNT”. W czasie pierwszej wojny światowej służył w armii pruskiej na froncie zachodnim. Święcenia uzyskał w 1920 r. w Pelplinie i podjął pracę jako katecheta w gimnazjum w Tczewie. Od 1923 r. był wykładowcą w Seminarium Duchownym w Pelplinie, prowadził zajęcia z historii Kościoła, katechetyki, pedagogiki, homiletyki. Był współautorem podręcznika akademickiego do homiletyki duszpasterskiej (1935) i twórcą „Katechizmu religii katolickiej” (1938). W okresie międzywojennym zaangażował się w Ruch Liturgiczny – nurt teologiczny zmierzający do odnowy życia, modlitwy i praktyki sakramentalnej w Kościele katolickim. Był współzałożycielem i redaktorem czasopisma „Mysterium Christi”, wydawanego w Krakowie pod patronatem kardynała Augusta Hlonda w latach 1929–1939, i autorem artykułów zamieszczanych w tym periodyku. Był propagatorem kaszubszczyzny i inicjatorem rozwoju ruchu regionalnego, aktywnym uczestnikiem życia naukowego i kościelnego w okresie międzywojennym. Za zasługi dla Kościoła katolickiego obdarzony tytułem szambelana papieskiego. W 1940 r. aresztowany przez Niemców, zmuszony do opuszczenia Pomorza, osiadł w Badenii. Po 1945 r. powrócił do pracy duszpasterskiej wśród uchodźców polskich w okupowanych przez aliantów Niemczech. Zmarł w Achern (Badenia), gdzie został pochowany.


  1. Mross H., Bieszk Kazimierz (18901946), [w:] Słownik biograficzny kapłanów diecezji chełmińskiej wyświęconych w latach 18211920, Pelplin 1995, s. 14–15.
  2. Czapla S., Ks. Kazimierz Bieszk jako liturgista, „Studia Pelplińskie”, 1978, t. 9, s. 311–363.
  3. Postawa S., Bibliografia czasopisma „Mysteium Christi” 19291939, „Fides. Biuletyn Bibliotek Kościelnych”, 2007, t. 24–25, s. 135–167.
Tomasz Krzemiński