Leksykon członków Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Rydygier Ludwik

(1850-1920)
Lekarz – chirurg, profesor medycyny UJ, profesor chirurgii Uniwersytetu Lwowskiego, naczelnik służby medycznej Armii Polskiej na Pomorzu w 1920 r., członek zwyczajny TNT w l. 1875-1894.

Urodził się we wsi Dusocin w powiecie grudziądzkim, w rodzinie Karola i Elżbiety z domu König jako Ludwik Riediger. Ojciec był właścicielem niewielkiego majątku ziemskiego. Edukację na szczeblu podstawowym zdobył w domu a następnie był uczniem biskupiego proseminarium Collegium Marianum w Pelplinie. W l. 1859-1869 naukę kontynuował w Królewskich Gimnazjach w Chojnicach i Chełmnie, gdzie złożył egzamin maturalny. Podczas nauki w szkołach średnich utwierdził swą polską świadomość narodową. W l. 1869-74 studiował medycynę na uniwersytetach w Greifswaldzie, Berlinie i Strasburgu. W trakcie studiów przyjął polską formę pisowni nazwiska (Rydygier). Doktorat obronił w Greifswaldzie w 1879 r. w dziedzinie chirurgii i położnictwa. Kontynuował karierę naukową jako asystent i uzyskał habilitację na uniwersytecie w Jenie w 1878 r. W tym czasie na stałe osiadł w Chełmnie, gdzie poślubił Marię Borkowską. Jesienią 1878 r. otworzył tam prywatną klinikę (specjalizującą się w chirurgii, chorobach oczu i ginekologii). W 1887 r. rozpoczął pracę na UJ w Krakowie, gdzie otworzył też nową klinikę. W l. 1897-1919 współtworzył i pracował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Lwowskiego, kierował też Kliniką Chirurgiczną. Stosował nowatorskie metody w leczeniu (m.in. aparaty rentgenowskie), jego badania i praktyka przyczyniła się do znaczących postępów w dziedzinie chirurgii przewodu pokarmowego, klatki piersiowej, urologii. Był autorem ponad dwustu prac naukowych, przeciwstawiał się jednak otwarcie umożliwieniu kobietom dostępu do studiów lekarskich. W 1919 r. współtworzył wydział lekarski Uniwersytetu Poznańskiego. Był aktywny w sferze społecznej, współpracował a organizacjami charytatywnymi, wchodził w skład Rady Miejskiej Lwowa, w l. 1875-1894, od czasów założenia aż do wyjazdu do okresu krakowskiego był członkiem zwyczajnym TNT. Zmarł we Lwowie, gdzie został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim.


  1. Brzozowski S. M., Rydygier Ludwik (1850-1920), Polski słownik biograficzny, t. 33: 1991-1992, s. 431-434.

  2. Kałdowski J., Doktor Ludwik Rydygier. 1850-1920, Chełmno 1985.

  3. Il. Ludwik Rydygier, mal. Zbigniew Kotyłło (domena publiczna)

Tomasz Krzemiński