Bloch Atanazy
(1867-1945)
ksiądz katolicki, proboszcz w Iławie i Unisławiu, członek komisji finansowej Powiatowej Rady Ludowej w Chełmnie, kawaler Złotego Krzyża Zasługi, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1899–1937.
Atanazy (mylnie określany jako Anastazy) Bloch urodził się w 1867 r. w Feliksowie w pow. wąbrzeskim w rodzinie ziemiańskiej Bernarda i Cecylii z domu Łaszewskiej. Nauki pobierał w brodnickim gimnazjum jako stypendysta Towarzystwa Pomocy Naukowej. W l. 1886–1888 należał do tajnej organizacji filomackiej. Następnie studiował w Seminarium Duchownym w Pelplinie. Po otrzymaniu święceń kapłańskich w 1892 r. doskonalił się w duszpasterstwie jako wikary w Czersku, Lubiewie, Kijewie i Tyłowie. Od 1901 sprawował posługę jako proboszcz w parafii w Iławie. Jednocześnie był kapelanem tamtejszej jednostki wojskowej i katechetą w Gimnazjum Królewskim. W 1912 r. został mianowany proboszczem w Unisławiu. To właśnie tutaj rozwinął ożywioną działalność duszpasterską; m.in. założył (1927) i prowadził grupę „Żywego Różańca”. W l. 1918–1920 należał do komisji finansowej Powiatowej Rady Ludowej w Chełmnie. W 1930 r. został odznaczony Złotem Krzyżem Zasługi. W okresie międzywojennym sympatyzował z obozem narodowym. Po wybuchu drugiej wojny światowej został aresztowany przez Niemców jesienią 1939 r. w Chełmnie. Dzięki wstawiennictwu dyrektora cukrowni Hentscha z Unisławia, uniknął losu, który spotkał wielu duchownych katolickich w trakcie okupacji. Zmarł w Unisławiu pod koniec 1945 r.
- Diecezja chełmińska. Zarys historyczno-statystyczny, Pelplin 1928, s. 180.
- Mross H., Bloch Anastazy (1867–1945), [w:] Słownik biograficzny kapłanów diecezji chełmińskiej wyświęconych w latach 1821–1920, Pelplin 1995, s. 16–17.
- Węsierski A., Predylekcje polityczne a formy oporu pomorskiego duchowieństwa wobec obchodów imienin marszałka Józefa Piłsudskiego w latach 1933–1935, Studia Pelplińskie, t. 46, 2013, s. 251–260.
Piotr Świerkowski
