Leksykon członków Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Hebanowski Stanisław

(1820-1898)
architekt i budowniczy, ziemianin, właściciel majątku ziemskiego w Gieczu (pow. średzki), współzałożyciel i członek zwyczajny TNT w l. 1875-1880

Urodził się 28 marca 1820 r. w Murowanej Goślinie, jako syn nauczyciela i rektora szkoły Kacpra i Marianny z Klawińskich. W latach 1842-1844 studiował architekturę w Berlinie, a następnie w Paryżu. W latach pięćdziesiątych powrócił do Poznania, gdzie się wychowywał, wybrany do tamtejszej rady miejskiej, szybko stał się wziętym projektantem, zwłaszcza założeń pałacowych w Wielkopolsce – m.in. w Biezdrowie, Kosowie, Nowej Wsi, Pakosławiu, Posadowie, Potulicach, Tarcach, Zimnowodzie. Ponadto projektował w samym Poznaniu, m.in. willę i fabrykę Hipolita Cegielskiego (1869-1870), gmach Teatru Polskiego (1872) oraz własną kamienicę. Aktywny był również w Prusach Zachodnich, mieszkając tutaj przed 1879 r. we własnym majątku ziemskim w Bielawach (pow. toruński), a przede wszystkim projektując m.in. pałac Kalksteinów w Pluskowęsach, kościół ewangelicki w Brodnicy, a także przebudowę pałacu Sczanieckich w Nawrze. W swoich realizacjach nawiązywał do estetyki renesansu, często stosował tzw. kostium francuski. W latach dziewięćdziesiątych wszedł w posiadanie majątku ziemskiego w Gieczu w pow. średzkim, gdzie zamieszkał. Członek zwyczajny PTPN (1858-1867), współzałożyciel i członek zwyczajny TNT (1875-1880). Zmarł 13 lutego 1898 r., pochowany został na cmentarzu przykościelnym w Gieczu.


  1. Hebanowski Stanisław [w:] S. Łoza, Architekci i budowniczowie w Polsce, Warszawa 1954, s. 111.

Tomasz Łaszkiewicz