Leksykon członków Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Bolt Antoni Hieronim

(1891-1941)
prawnik, sędzia, urzędnik ministerialny, prezydent Torunia w latach 1924–1936, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu od 1926–1941.
Urodził się we wsi Przysiersk w powiecie świeckim, egzamin dojrzałości złożył w Królewskim Gimnazjum w Bydgoszczy w 1910 r. Do 1913 r. kontynuował edukację w dziedzinie nauk prawnych na uniwersytetach niemieckich i szwajcarskich. Zaangażowany w patriotyczny ruch organizacyjny młodzieży akademickiej (m.in. Bratnia Pomoc w Berlinie). W latach 1913–1914 referendarz w sądach w Wejherowie i Gdańsku. W czasie pierwszej wojny światowej służył w armii pruskiej. Po 1918 r. pracował w Poznaniu jako adwokat i notariusz. Po uzyskaniu kwalifikacji sędziowskich sprawował funkcję sędziego we Wrześni (1920) i Jutrosinie (1921). W lecie 1922 r. pracował w Departamencie Ziem Zachodnich Ministerstwa b. Dzielnicy Pruskiej w Poznaniu, a po rozwiązaniu tego resortu jako referent w Ministerstwie Sprawiedliwości. W maju 1924 r. przez Radę Miejską został wybrany prezydentem Torunia. Był najdłużej urzędującym szefem administracji miejskiej w okresie międzywojennym. Za jego prezydentury Toruń przeszedł modernizacyjną przemianę. Bolt patronował wielu koncepcjom, dążąc do unowocześnienia i podniesienia cywilizacyjnego miasta, przyczynił się jednak do jego znacznego zadłużenia. Przeciwnik rządów sanacyjnych (członek Stronnictwa Narodowego), co stało się powodem jego odejścia z urzędu. Jako prezydent wspierał ruch organizacyjny i wszedł w skład wielu stowarzyszeń i związków m.in. TNT. Od 1938 r. przewodniczący Rady Miejskiej w Toruniu. Po 1939 r. potajemnie opuścił Toruń, aresztowany w Pyzdrach został wywieziony do obozu zagłady w Oświęcimiu, gdzie zmarł w grudniu 1941 r.

  1. Przybyszewski K., Bolt Antoni Hieronim (18911941), prezydent Torunia, adwokat, [w:] Toruński słownik biograficzny, t. 1, red. K. Mikulski, Toruń 1998, s. 36–37.
  2. Wojciechowski M., Bolt Antoni Hieronim, [w:] Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, t. 1, Gdańsk 1992, s. 135–136.
  3. Toruń za prezydentury Antoniego Bolta: przestrzeń wspólna, architektura, kultura, red. K. Kluczwajd, M. Pszczółkowski, Toruń 2024.
Tomasz Krzemiński