Leksykon członków Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Bolt Feliks

(1864-1940)
ksiądz katolicki, działacz spółdzielczy, przywódca obozu narodowego na Pomorzu w dwudziestoleciu międzywojennym, poseł na Sejm Ustawodawczy, senator Rzeczpospolitej Polskiej, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1897–1920.

Urodził się w Barłożnie na Kociewiu. Po uzyskaniu święceń w 1891 r. sprawował funkcję wikariusza w wielu miejscowościach. Prowadził żywą działalność na rzecz polskiej spółdzielczości. W 1900 r. na dłużej osiadł w Srebrnikach. Proboszczem został dopiero dziewięć lat później. Jeszcze jako wikary w Brusach, we współpracy z prezesem tamtejszego Banku Ludowego Stanisławem Sikorskim, założył spółkę handlową „Kupiec”, której celem było odebranie Niemcom części handlu tekstylnego. Aby powiększyć obszar działania w 1904 r. założył spółkę „Bazar” z filiami m.in. w Pelplinie, Kartuzach i Bytowie. Z uwagi na swoje sukcesy był nazwany ojcem kupiectwa polskiego na Pomorzu. W 1904 r. został wybrany na członka Związku Spółek Zarobkowych na Poznańskie i Prusy Zachodnie oraz Rady Nadzorczej Banku Związku Spółek w Poznaniu. Zaangażował się także w kółka rolnicze. W 1900 r. był głównym organizatorem Centralnego Towarzystwa Rolniczego na Prusy Zachodnie, a w powstałej w jego obrębie spółce handlu spożywczego „Rolnik” został dyrektorem. W 1912 r. jako główny organizator doprowadził do powstania Polskiej Spółki Wydawniczej „Gazeta Chojnicka”. Podczas działalności politycznej należał do Naczelnej Rady Ludowej i brał udział w Sejmie Dzielnicowym w Poznaniu 1918 r. Został czołowym działaczem Endecji na Pomorzu, sprawując funkcję posła na Sejm Ustawodawczy w l. 1919–1922 oraz senatora RP w 1. 1922–1935. Jako senator z listy Stronnictwa Narodowego był również członkiem Komisji Skarbowo-Budżetowej. W 1939 r. został aresztowany przez hitlerowców i umieszczony w obozie koncentracyjnym Stutthof, gdzie zmarł w 1940 r.


  1. Borzyszkowski J., Ludzie Pomorza lat 19201939: szkice biograficzne, Gdańsk 1977, s. 7–12.

  2. Mross H., Bolt Feliks (18641940), [w:] Słownik biograficzny kapłanów diecezji chełmińskiej wyświęconych w latach 18211920, Pelplin 1995, s. 20–21.

  3. Stromski Z., Pamięci godni: chojnicki słownik biograficzny 12751980, Bydgoszcz 1986, s. 43.

Karol Walczak