Hoppen Jerzy Józef
Urodził się w Kownie w rodzinie inteligenckiej, jako syn Józefa Ewarysta, adwokata, i Eufrozyny Marii Julii z Michałowskich. Dzieciństwo spędził w rodzinnym mieście, gdzie w 1913 r. ukończył gimnazjum humanistyczne. Następnie wyjechał do Krakowa, podejmując krótkie studia w Akademii Sztuk Pięknych oraz uczęszczając na wykłady na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po wybuchu I wojny światowej, jako poddany rosyjski, został zmuszony do przerwania nauki, opuszczenia Krakowa i wyjazdu do Petersburga. W tamtejszych galeriach Ermitażu kopiował obrazy dawnych mistrzów. W 1915 r. przybył do Wilna, skąd udał się do Kazania, gdzie – obok malowania portretów – zainteresował się grafiką. W 1921 r. powrócił do Wilna i aktywnie włączył się w życie artystyczne miasta: został członkiem Wileńskiego Towarzystwa Artystów Plastyków (WTAP) i uczestniczył w wystawach. W tym samym roku rozpoczął również studia na Wydziale Sztuk Pięknych USB, kontynuowane z przerwami. W l. 1921-1922 uczył rysunku w Szkole Rysunkowej prowadzonej przez WTAP, a w l. 1925-1926 prowadził zajęcia z rysunku i geometrii wykreślnej w Gimnazjum im. Joachima Lelewela. W l. 1924-1925 studiował malarstwo w Academie Colarossi w Paryżu. Po powrocie do Wilna w 1927 r. został dyrektorem w nowo powstałej Szkole Rzemiosł Artystycznych przy WTAP, którą kierował do 1931 r. W 1931 r. objął stanowisko adiunkta i kierownika Zakładu Grafiki na Wydziale Sztuk Pięknych USB. Studia ukończył w 1934 r., uzyskując dyplom artysty plastyka. W 1937 r. habilitował się i został docentem, kontynuując kierowanie Zakładem Grafiki USB do grudnia 1939 r. W czasie II wojny światowej pracował jako wykładowca w Litewskiej Akademii Sztuki w Wilnie (1940-1942). Po zwolnieniu wykonywał polichromie w kościołach na prowincji (1942-1944). W l. 1944-1946 był pracownikiem Państwowego Muzeum Sztuki. W 1946 r. został ekspatriowany do Torunia, gdzie objął kierownictwo Zakładu Grafiki na Wydziale Sztuk Pięknych UMK. Pełnił tam obowiązki prodziekana (1946-1948 i 1951-1952) i dziekana (1956-1958). W 1951 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego. W 1961 r. przeszedł na emeryturę lecz nadal prowadził zajęcia zlecone na UMK. Był wybitnym grafikiem – wykonał insygnia rektorskie i dziekańskie UMK oraz namalował portrety rektorów: Ludwika Kolankowskiego, Henryka Szarskiego i Antoniego Swinarskiego. Jest autorem malowideł ściennych w kościołach Wilna i okolic, a po wojnie również w kościele św. Ducha w Toruniu. Wykształcił wielu znakomitych grafików i uchodzi za twórcą toruńskiej szkoły grafiki. Należał do licznych towarzystw, m.in. WTAP, Warszawskiego Towarzystwa Graficznego, Wileńskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (gdzie od 1935 r. pełnił funkcję kustosza), a po wojnie Stowarzyszenia Historyków Sztuki i Związku Polskich Artystów Plastyków, Towarzystwa Bibliofilów im. J. Lelewela oraz TNT. Był także filistrem Korporacji Akademickiej Concordia Vilnensis. Zmarł w Toruniu. Pochowany na cmentarzu św. Jerzego przy ul. Gałczyńskiego w Toruniu.
Jakubowski W., Jerzy Hoppen: epitafium, Rocznik Toruński, 1971, t. 5, s. 163-190.
Poklewski J., Jerzy Hoppen (1891-1969) artysta malarz, grafik, profesor UMK [w:] Toruńscy twórcy nauki i kultury (1945-1985), pod. red. M. Biskupa, A. Gizińskiego, Warszawa 1989, s. 89-94.
Kotłowski J., Hoppen Jerzy (1891-1969), artysta grafik, malarz, pedagog, profesor UMK, Toruński słownik biograficzny, red. K. Mikulski, t. 2, Toruń 2000, s. 116-119.
