Wydział powiatowy powiatu gniewskiego
Wydziały powiatowe były organami wykonawczymi władzy powiatowej. Na terenie zaboru pruskiego aż do 1933 r. ich funkcjonowanie było określone przez ustawodawstwo pruskie i pojedyncze rozporządzenia z początku lat 20. W skład wydziału wchodziło sześciu członków, wybieranych przez sejmik powiatowy oraz starosta, wyznaczany przez władze centralne. W wyniku ustawy scaleniowej z 1933 r. starosta powiatowy stawał się przedstawicielem administracji centralnej. Jak wcześniej, wydział powiatowy wybierany był przez radę powiatową. Sam wydział mógł być rozwiązany przez wojewodę, sprawującego kontrolę nad administracją powiatową.
Wydział powiatowy powiatu gniewskiego współpracę z Towarzystwem Naukowym rozpoczął w sierpniu 1925 r., przekazując Towarzystwu listę osób, które mogłyby być zainteresowane członkostwem. Kolejny działania wydziału powiatowego był skutkiem wydania przez wojewodę pomorskiego okólnika wzywającego miasta i powiaty do wspierania TNT. Wydział w listopadzie 1925 r. wstąpił do Towarzystwa jako członek opłacający składkę wyższą niż standardowa, tj. w wysokości 20 zł. Dodatkowo, starosta Wojciech Lemańczyk werbował gminy, by również dołączyły do Towarzystwa, jednak oprócz samych deklaracji pięciu gmin nie ma żadnych dalszych śladów współpracy starostwa z TNT. Ostatnia składka wydziału zapisana jest na 1926 r.
Klimek M., Samorząd powiatowy w okresie II Rzeczypospolitej. Założenia i rzeczywistość [w:] 10-lecie funkcjonowania samorządu powiatowego (1999-2000). Doświadczenia i perspektywy, Stalowa Wola 2010, s. 47-61.
