Byczkowski Adolf
(1837-1916)
ksiądz katolicki, proboszcz w Lubichowie, działacz społeczny, członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1913–1914.
Urodzony na Kaszubach, we wsi (obecnie miasto) Kartuzy. Pochodził z rodziny chłopskiej, był synem Jakuba i Anny. Uczeń Królewskiego Katolickiego Gimnazjum w Chojnicach oraz Królewskiego Katolickiego Gimnazjum Męskiego w Chełmnie, które ukończył w 1862 r. W 1866 r. ukończył studia teologiczne w Seminarium Duchownym w Pelplinie, gdzie otrzymał święcenia kapłańskie. Był wikarym w Brusach, Starogardzie Gdańskim, Sępólnie, Kamieniu, ostatecznie w 1871 r. został proboszczem w Lubichowie. Aktywnie działał na rzecz lokalnej społeczności, przyczyniając się m.in. do modernizacji i rozbudowy lokalnego kościoła pw. św. Jakuba Apostoła Starszego. Inicjował pracę organiczną, zakładając Towarzystwo Ludowe (1897) i Bank Ludowy (prezes w l. 1905–1915). Wspierał rozwój polskiej świadomości narodowej, propagując używanie języka polskiego w szkołach elementarnych i organizując strajk szkolny na terenie Lubichowa w l. 1906–1907. Był członkiem Towarzystwa Pomocy Naukowej dla Młodzieży Prus Zachodnich (1906). Zmarł w Lubichowie, gdzie został pochowany na tamtejszym cmentarzu parafialnym.
- Mross H., Byczkowski Adolf (1837–1916), [w:] Słownik biograficzny kapłanów diecezji chełmińskiej wyświęconych w latach 1821–1920, Pelplin 1995, s. 29–30.
Mateusz Stranc
