(1922-2007)

historyk, prawnik, nauczyciel akademicki Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Gdańsku i Uniwersytetu Gdańskiego, kierownik Zakładu Historii Gdańska i Dziejów Morskich Polski Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk, działacz polityczny i samorządowy, członek Towarzystwa Naukowego w Toruniu od 1951 r.

Urodził się w Toruniu, w rodzinie Stanisława, urzędnika, reemigranta z Westfalii i Pelagii Krupki. Jego starszym bratem był Tadeusz, późniejszy profesor historii i członek TNT. W 1939 r. ukończył Państwowe Gimnazjum Humanistyczne im. Mikołaja Kopernika. W czasie wojny aresztowany przez Niemców pod zarzutem pracy konspiracyjnej, w 1944 r. wywieziony na przymusowe roboty m.in. do Wuppertalu. Po zakończeniu wojny znalazł się we Francji, gdzie kontynuował naukę na poziomie szkoły średniej i uzyskał maturę w Polskim Liceum im. Cypriana Norwida w Villard de Lans. W l. 1946–1948 studiował prawo i historię na uniwersytecie w Lille, gdzie uzyskał licencjat. Po powrocie do Torunia podjął studia prawnicze na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika. Pod kierunkiem prof. Karola Koranyi’ego przygotował pracę doktorską dotyczącą zagadnień prawnych związanych z handlem hanzeatyckim w późnym średniowieczu. Po jej obronie w 1950 r. podjął pracę na stanowisku asystenta a następnie adiunkta na UMK. W 1951 r. wstąpił do TNT i współredagował „Zapiski TNT” – późniejsze „Zapiski Historyczne”. W 1953 r. rozpoczął pracę w Instytucie Historii PAN i związał się z toruńskim Zakładem Historii Pomorza. Od stycznia 1955 r. kierował gdańską placówką Instytutu Historii PAN, która z czasem otrzymała nazwę Zakład Historii Gdańska i Dziejów Morskich Polski. Od 1956 r. pracował w gdańskiej Wyższej Szkole Pedagogicznej (obecnie Uniwersytet Gdański). W l. 1960–1962 był dziekanem Wydziału Filologiczno-Historycznego WSP w Gdańsku. Uczestniczył aktywnie w życiu naukowym Gdańska, Pomorza i kraju. Był jednym z inicjatorów powstania, wieloletnim członkiem zarządu, a w l. 1965–1971 wiceprezesem Gdańskiego Towarzystwa Naukowego. Zasiadał w radzie Biblioteki Gdańskiej PAN oraz radzie Instytutu Bałtyckiego. Był członkiem Komitetu Nauk Historycznych PAN. Kierował redakcją periodyku „Studia Maritima”. Jako czynny członek Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w l. 1973–1981 przewodniczył wojewódzkiemu Komitetowi Frontu Jedności Narodu w Gdańsku oraz piastował funkcję radnego tamtejszej Wojewódzkiej Rady Narodowej. Jako historyk epoki nowożytnej swe badania koncentrował na dziejach Gdańska, Pomorza i strefy bałtyckiej a także stosunkach polsko-francuskich. Zmarł w Gdańsku po długiej chorobie, pochowany został na gdańskim cmentarzu Srebrzysko.

1. Kizik E., Edmund Cieślak (1922–2007), [w:] Słownik biograficzny historyków Uniwersytetu Gdańskiego, red. E. Koko, Z. Opacki, Gdańsk 2020, s. 65–80.
2. Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945–2004. Materiały do biografii, red. S. Kalembka, Toruń 2006, s. 144–145.
3. Staszewski J., Zmarł profesor Edmund Cieślak, „Zapiski Historyczne”, 2008, t. 73, z. 2–3, s. 263–266.