Leksykon członków Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Czapla Brunon

(1872-1926)
ksiądz katolicki, doktor teologii, historyk, działacz społeczny i narodowy, prezes Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1915–1918, członek TNT w l. 1899–1926.

Urodził się w Chełmie. Po uzyskaniu święceń kapłańskich w 1899 r. objął wikariat katedralny w Pelplinie oraz został wykładowcą historii kościoła w tamtejszym Seminarium Duchownym. Ponadto w l. 1903–1913 był profesorem prawa kanonicznego i lektorem języka polskiego. Jako profesor wyróżniał się obyciem towarzyskim i znajomością Europy z uwagi na swoje coroczne podróże. W pracy naukowej skupił się na wydawaniu źródeł kościelnych do dziejów Pomorza i diecezji chełmińskiej. W 1913 r. zrezygnował z pracy dydaktycznej i objął parafię w Subkowach. Po śmierci Stanisława Kujota pełnił funkcję prezesa TNT na l. 1915–1918. W trudnym okresie wojennym dzięki jego staraniom nieprzerwanie wydawano publikacje towarzystwa, takie jak „Zapiski”, „Roczniki” oraz „Fontes”. W Subkowach był aktywnym członkiem wielu organizacji, m.in. prezesem Komitetu Towarzystwa Czytelni Ludowych na powiat tczewski w l. 1918–1920, delegatem Powiatowej Rady Ludowej do sejmu dzielnicowego w Poznaniu czy prezesem Związku Kapłanów Diecezji Chełmińskiej „Unitas”.


  1. Czaplewski P., Czapla Brunon [w:] Polski słownik biograficzny, t. 4, red. W. Konopczyński, Kraków 1938, s. 165.

  2. Dąbrowski K., Czapla Brunon, [w:] Encyklopedia katolicka, t. 3, red. F. Gryglewicz, R. Łukaszyk, Z. Sułowski, Lublin 1989.

  3. Mross H., Czapla Brunon, [w:] Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, t. 1, red. S. Gierszewski, Gdańsk 1992, s. 239–240.

Karol Walczak