Leksykon członków Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Czarliński Adam

(1870-1956)
ziemianin, działacz społeczno-polityczny, starosta powiatowy, właściciel majątku ziemskiego w Zakrzewku (pow. toruński), członek zwykły Towarzystwa Naukowego w Toruniu w l. 1905–1929.
Urodził się 29 września 1870 r. w Zakrzewku, w rodzinie ziemiańskiej Leona i Bronisławy z Mazowieckich. Po studiach rolniczych i ekonomicznych w Berlinie objął gospodarowanie rodzinnym majątkiem ziemskim w Zakrzewku pod Toruniem. Był aktywnym członkiem Rady Patronackiej Kółek Rolniczych, wicepatronem w pow. toruńskim i wąbrzeskim. W l. 1912–1918 był prezesem Powiatowego Komitetu Wyborczego w Toruniu. W 1918 r. pełnił funkcję prezesa Powiatowej Rady Ludowej w Toruniu. W 1919 r. w swoim dworze zorganizował punkt przerzutu ochotników do Armii Wielkopolskiej, za co wraz z żoną był krótko aresztowany. W odrodzonej Polsce powołany został do administracji rządowej jako starosta powiatowy – w l. 1920–1926 w Toruniu, a w l. 1926–1929 w Grudziądzu. W 1930 r. został mianowany szambelanem papieskim przez papieża Piusa XI. Na emeryturze gospodarował z sukcesami swoim majątkiem ziemskim i pozostawał czynnym członkiem zarządów wielu organizacji społecznych. Z początkiem drugiej wojny światowej został na krótko aresztowany; zwolniony na wniosek niemieckich sąsiadów. Wywłaszczony z Zakrzewka w 1941 r., zarządzał nieodległym majątkiem ziemskim w Borku (pow. toruński). Po wojnie powrócił do rodzinnego Zakrzewka, skąd został wyrzucony i powtórnie wywłaszczony przez nowe władze komunistyczne Polski. Zamieszkał w Chełmży, gdzie zmarł 30 kwietnia 1956 r.

  1. Kuty P. K., Czarliński Adam Leon Michał, [w:] Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, t. 1, red. S. Gierszewski, Gdańsk 1992, s. 261–262.
  2. Mierzwa J., Słownik biograficzny starostów Drugiej Rzeczypospolitej, t. 1, Łomianki 2018, s. 132–133.
  3. Pawłowski M., Adam Leon Michał Czarliński Schedlin, [w:] Słownik biograficzny Powiatu Toruńskiego, t. 4, red. M. Krotofil, W. Rozynkowski, Toruń 2019, s. 18–26.
Tomasz Łaszkiewicz